ವೃತ್ತಿಯ ಮೇಲಿನ ಗೌರವ-Dignity of labor.

     ಸರ್ವೇ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಣ್ಣಸಣ್ಣ ಪ್ರಬಂಧ ಬರಿಯೂದು ನಾನು. ಇದು ಒಂಚೂರು ಉದ್ದವುಂಟು, ಪುರಸತ್ತು ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಓದಬೇಕಾಗಿ ಅರಿಕೆ....

     ಅರುವತ್ತೊಂಭತ್ತರ ಇಸವಿಯಂದು ಹದಿನಾಲ್ಕು ಬೇಂಕುಗಳ ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣವಾಯಿತು. ಅಂತೆಯೇ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಬೇಂಕುಗಳ ಜಾಲ ಬಹುಬೇಗನೇ ವಿಸ್ತಾರಗೊಳ್ಳಲು ಶುರುವಾಯಿತು. ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣದ ರಾಜಕೀಯ ಏನೇ ಇರಲಿ, ಒಂದು ಎಕ್ಸ್ ಕ್ಲೂಸಿವ್ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾದ ಬೇಂಕಿಂಗ್ ಸೌಲಭ್ಯವು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೂ ತಲುಪಲಾರಂಭಿಸಿತು.👌👌ಸರಕಾರದ ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯವ್ಯವಸ್ಥೆ ಒಂದು ಅಂಗವಾಗಿಯೂ-ಸೋಷಿಯಲ್ ಜಸ್ಟಿಸ್ ಸಿಸ್ಟಮ್- ಇದನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು, ಹೀಗೆಂದು ನಮ್ಮ ಟ್ರೇನಿಂಗ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದ ನೆನಪು.

     ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬೇಂಕು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ತಿಳಿದಿರುವಂತೆ ಆದ್ಯತಾರಂಗ, ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಪರಿಕಲ್ಪಿಸಿ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ತರುವಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಬೇಂಕು. ಕೃಷಿಗೆ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯತೆ ನೀಡಿದ ಮೊದಲ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೇಂಕು ನಮ್ಮದು.... ಇರಲಿ, ದೇಶದಲ್ಲಿ ಬೇಂಕಿಂಗ್ ಜಾಲ ಹಬ್ಬಿದಂತೆ ಮಣಿಪಾಲ ಹೆಡ್ ಆಫೀಸಿನಲ್ಲೂ ಕೆಲಸ ಕಾರ್ಯಗಳ ಒತ್ತಡ ಬಲವಾಯಿತು, ಡಿಪಾರ್ಟುಮೆಂಟುಗಳು ಹೆಚ್ಚಿದವು ಅಂತೆಯೇ ಸಿಬಂದಿವರ್ಗವೂ ಹೆಚ್ಚಿತು.

     ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೇವರ ಹಾಗೂ ಕೇ ಕೇ ಪೈಯವರ ಕೃಪೆಯಿಂದ ನನಗೂ ಬೇಂಕ್ ಜೋಬ್ ಆಯಿತು. ಪ್ರಿಮೈಸಸ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್ ಮೆಂಟಿನಲ್ಲಿ ಹೆಡ್ ಆಫೀಸಿನ ಮೇಂಟೆನೆನ್ಸ್ ನನ್ನ ಜಬಾದಾರಿ. 'ನಮ್ಮ ಸೆಕ್ಷನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರ ನೇಮಕಾತಿಯಾಗಿದೆ, ಕೂಡಲೇ ನಮಗೆ ಎರಡು ಮೇಜು+ಕುರ್ಚಿ+ಒಂದು ಕಪಾಟುಗಳನ್ನು ಕೂಡಲೇ ಸಪ್ಲೈ ಮಾಡಿರಿ' ಎಂಬ ರಿಕ್ವೆಸ್ಟ್ ಒಂದು ಆಫೀಸಿನಿಂದ ಬಂದಿತು. ಮೇಜು ಖುರ್ಚಿಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಯಿತು, ಕಬ್ಬಿಣದ ಕಪಾಟು ಎಲ್ಲಿ ಇಡಿಸಲಿ? ಎಂದು ಅದರ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರ ಬಳಿ ಹೋಗಿ ವಿನಯದಿಂದ ಕೇಳಿದೆ. ಅವರು ಸ್ವಲ್ಪ ಕುಶಾಲು-ಹಾಸ್ಯಪ್ರವೃತ್ತಿಯ ಎಕ್ಸಿಕ್ಯೂಟಿವ್, 'ಪಳೇ ಚೆರ್ಡಾ, ಓ ಹಾಂಗಾ ಥೊಡೋ ಖಾಲಿ ಜಾಗೊ ಆಸ್ಸ, ಹಾಣು ದವರಿ' ತನ್ನ ಬೋಳು ತಲೆಯನ್ನು ಸವರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತ ನಕ್ಕರು. ನಾನು ನೌಕರಿಗೆ ಸೇರಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಏನು ಜವಾಬು ನೀಡಲೆಂದು ತಡಕಾಡಲಾರಂಭಿಸಿದೆ....

     ಆದರೆ ಈ ಕಪಾಟು ಸಪ್ಲೈ ವಿಚಾರ ತುಸು ಗಂಭೀರವಾಯಿತು. ಕೆಲಸದ ಪ್ರಮಾಣ ದ್ವಿಗುಣವಾಯಿತು, ಕಪಾಟು ಕೊಡಿ ಕಪಾಟು ಕೊಡಿ ಎಂಬ ಇಂಡೆಂಟುಗಳು ಹೆಚ್ಚಾದವು. ಕಪಾಟು ಇಡಲು ಸ್ಥಳಾವಕಾಶವಿಲ್ಲದ ಸಮಸ್ಯೆ ಎದುರಾಯಿತು.

     ತುಂಬಾ ಹಳತಾದ, ಅವಶ್ಯವಲ್ಲದ ಕಾಗದಪತ್ರಗಳನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸಿ ಅವುಗಳಿಗೆಂದೇ ನಿಯುಕ್ತಿಗೊಳಿಸಿದ ರೆಕಾರ್ಡ್ ಸೆಕ್ಷನ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಒಯ್ದು ಕ್ರಮ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರತೀ ಫೈಲು, ರಿಕಾರ್ಡು ಅಥವಾ ಲೆಡ್ಜರುಗಳಲ್ಲಿನ ವ್ಯವಹಾರ ಮುಗಿದ ಇಂತಿಷ್ಟು ವರ್ಷಗಳ ತನಕ ರೆಕಾರ್ಡು ರೂಮಲ್ಲಿ ಇಡಬೇಕು. ಆ ರೀತಿ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್ ಮೇಂಟೈನ್ ಮಾಡಲು ಸೂಕ್ತ ನಿಯಮಗಳೂ ಇವೆ, ಮತ್ತದಕ್ಕೆ ಅದರದ್ದೇ ಮಹತ್ವವಿದೆ.

     ಇಂತಹ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಆಫೀಸುಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಬ್ರಾಂಚುಗಳಲ್ಲಿ ಉಪೇಕ್ಷೆ ಮಾಡುವುದೇ ಜಾಸ್ತಿ. ಯಾವುದೇ ಮಜ ಇಲ್ಲ, ಮೈ ಕೈ ಬಟ್ಟೆ ಕೊಳಕಾಗುತ್ತದೆ, ನಮಗೆ ಹೇಳಿಸಿದ ಜಾಬ್ ಅಲ್ಲ ಇತ್ಯಾದಿ ಇತ್ಯಾದಿ ಅನೇಕ ಸಬೂಬುಗಳಿಂದಾಗಿ ಇದು ಬಾಕಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ.

     ನಮ್ಮ ಪೀ ಎಮ್ ಡೀ ಯವರ ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ಒತ್ತಾಸೆಗಳಿಂದ ಮೊದಮೊದಲು ವಿರೋಧ ಇದ್ದರೂ ಹೆಡ್ ಆಫೀಸಿನ ಎಲ್ಲಾ ಡಿಪಾರ್ಟ್ ಮೆಂಟುಗಳಿಂದ ಅನುಪಯುಕ್ತ, ಹಳೆಯ ಫೈಲುಗಳ ರಾಶಿ ರಾಶಿ ಹೊರ ಬಿದ್ದವು. 'ಅಲ್ಲ ಮಾರ್‍ರೇ ನಮ್ಮ ಕಪಾಟುಗಳಲ್ಲಿ ಈ ನಮುನೀ ಕಜಾವು ಬಿದ್ಕೊಂಡಿತ್ತೆಂದು ನಮಗೇ ಗೊತ್ತಿರ್ಲಿಲ್ಲ! ಓ ದೇವರೇ!!' ಎಂದು ಒಂದು ಸೆಕ್ಷನ್ನಿನ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು ನನ್ನ ಬಳಿ ಉದ್ಘರಿಸಿದ್ದರು. ಈ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಿಂದ ಹೆಡ್ಡಾಫೀಸಿನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಹದಿನೈದಕ್ಕಿಂತ ಜಾಸ್ತಿ ಕಪಾಟುಗಳು, ಫೈಲ್ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಗಳು ಖಾಲಿಯಾಗಿ ಸಿಕ್ಕವು. ನನಗೆ ಹೆಮ್ಮೆಯೆನಿಸಿತು....

     ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಡ್ಯೂಟಿ ಬ್ರಾಂಚುಗಳಲ್ಲಿ, ಈ 'ಓಲ್ಡ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್ ಮೇಂಟೇನೆನ್ಸ್' ನನ್ನ ಆಸಕ್ತಿಯ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಯಿತು... ಎಂಭತ್ತರ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಆಫೀಸರಾಗಿ ಭಡ್ತಿ ಸಿಕ್ಕು ದೆಹಲಿ ಜೀವನ, ವೃತ್ತಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು....

     'ಮಾನ್ಯವರ್, ಮುಝೆ ಆಪಕೇ ಅಧೀನ್ ಕರ್ತವ್ಯ ನಿಭಾನೇ ಕಾ ಆದೇಶ್ ಮಿಲಾ ಹೈ, ಪೆಹಲೇ ರಾಮ್ ರಾಮ್ ಕಹಿಯೇ, ಹಸ್ತಲಾಘವ್ ಕೀಜಿಯೇ, ಅಥಃ ಆಜಕಾ ಕಾಮ್ ಬತಾಯಿಯೇ'  ಠಾಕುರ್‌ ಹೆಸರಿನ ಕ್ಲರ್ಕ್ ನನ್ನ ಸೆಕ್ಷನ್ ಗೆ ಬಂದ.

     'ಅರೇ ಬರ್ಕುರ್ದಾರ್, ಢಂಗ್ ಸೇ ಹಿಂದಿ ಮೇ ಕಹೋ ನಾ, ಯಹ ತೇರೇ ಸಂಸ್ಕೃತ್ ಮೇರೆ ಪಲ್ಲೆ ನಂಹೀ ಪಡತೀ' ಅಂದೆ.

     ಈತನದ್ದು ಹೆಸರು-ಸರನೇಮು-ಮಾತ್ರ 'ಠಾಕೂರ್'. ಯಾವುದೇ ಅಹಂಕಾರವಾಗಲೀ, ಅಸಡ್ಡೆಯಾಗಲೀ ದರ್ಪವಾಗಲೀ ಇಲ್ಲದ ಸಜ್ಜನ ಸಾಧು ಮನುಷ್ಯ. ಯುವ ಪ್ರಾಯ, ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ, ಕಲಿಯುವ ಹುಮ್ಮಸ್ಸಿನ ಹುಡುಗ. ಯಾವಾಗಲೂ ಹಸನ್ಮುಖದ ಸ್ಟಾಫು. ನನಗೂ ಆತನಿಗೂ ಬಹುಬೇಗ ಸಲಿಗೆ ಬೆಳೆಯಿತು.

     'ನಾಯಕ್ ಸರ್, ಯಹ ರೋಜ಼್ ರೋಜ಼್ ಡೆಬಿಟ್, ಕ್ರೆಡಿಟ್, ಪಿಗ್ಮಿ ಎಂಟ್ರೀ ಇನಕೇ ಅಲಾವಾ ಬ್ರಾಂಚ್ ಮೇ ಕೋಯೀ ಔರ್ ಕಾಮ್ ನಂಹೀ ಕ್ಯಾ?... ಈ ದಿನ ನಿತ್ಯದ ಏಕತಾನತೆಯ ಕೆಲಸಗಳಿಂದ ರೋಸಿ ಹೋಗಿದ್ದೇನೆ...'

     ನಾನು ಇದೇ ಗಳಿಗೆಯ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿದ್ದೆ, 'ಇದೆಯಲ್ಲಾ! ನಾನು ಹೇಳಿದ ಹಾಗೆ ಕೇಳುವುದಾದರೆ ಹೇಳಿ ಕೊಡುತ್ತೇನೆ, ಬಾ' ಎಂದು ಆತನನ್ನು ಹಳೇ ರಿಕಾರ್ಡುಗಳ ರೂಮಿಗೆ ಕರಕೊಂಡು 'ನಾಳೆ ಬರುವಾಗ ಒಂದು ಜೋಡಿ ಹಳೆಯ ಡ್ರೆಸ್ ತಾ, ಇಲ್ಲಿನ ಹಳೆಯ ಕಡತಗಳ ರಾಶಿಯನ್ನು ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಜೋಡಿಸಿಡಬೇಕು, ನಿನ್ನೊಡನೆ ನಾನೂ ಬರುತ್ತೇನೆ. ಎರಡು ತಿಂಗಳ ಟೈಮು ಉಂಟು, ಇದರ ಮಹತ್ವ ನಿನಗೇ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ತಿಳೀತದೆ.'

     ಬಹು ಖುಷಿಯಿಂದ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡ. ನಾನು, ಠಾಕುರ್ ಹಾಗೂ ಅಶೋಕ ಎಂಬ ಟೆಂಪರರಿ ಅಟೆಂಡರ್ ಮೇಲೆ ಮಾಳಿಗೆಯಲ್ಲಿನ ಕೊಠಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತರಾದೆವು.

     'ಅರೇ ಛೋಟೇಮಿಯಾ, ನಾನು ಹಿಂದೀ ಪಿಕ್ಚರುಗಳಲ್ಲಿ ನೋಡಿದ ಪ್ರಕಾರ ಠಾಕೂರ್ ಅಂದರೆ ಒಂದು ತೆರನ ರುಸ್ತುಮ್ ಇದ್ದ ಹಾಗೆ, ಮುಖ ತುಂಬ ಗಲ್ಲಿ ಮೀಸೆ, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಲಾಠಿ, ಮನೆಯ ಚಾವಡಿಯಲ್ಲಿ ಒಡ್ಡೋಲಗ, ಹಿಂದೆ ಪೀಕದಾನಿ ಹಿಡಕೊಂಡು ಒಬ್ಬ ತೈನಾತಿ, ಖುರ್ಚಿಯ ಬಗಲಲ್ಲಿ ಗುಂಡು ತುಂಬಿದ ಕೋವಿ!!....... ಈ ರೀತಿಯ ಚಿತ್ರಣ ಮೂಡುತ್ತದೆ!! ನೀನು ನೋಡಿದರೆ ಹೆಸರಿಗೆ ಮಾತ್ರ 'ಠಾಕುರ್' ಕೋವಿ ಬಿಡು, ಒಂದು ಬೆತ್ತ ಸಹ ಇಲ್ಲ........'  ಸುಮ್ಮನೆ ಛೇಡಿಸಿದೆ.

     'ಅರೇ ನಾಯಕ್ ಜೀ, ನೀವು ಸುಮ್ಮನೆ ಉಂಗಲೀ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೀರಿ, ಠಾಕೂರಗಿರಿ ಏನೂ ಇಲ್ಲ, ಮರ್ಯಾದೆಯಿಂದ ಊರಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸುವುದೇ ಪ್ರಯಾಸಕರವಾಗಿದೆ. ಅದೆಲ್ಲ ಇರಲಿ, ಒಂದು ಬರ್ಕಲಿ ಈಚೆ ಬಿಸಾಡಿ.....' ಕೆಲಸ ಮುಂದುವರೆಸಿದ.

     'ಒಂದು ಕತೆ ಕೇಳು, ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಅಬ್ರಹಾಮ್ ಲಿಂಕನ್ ರನ್ನು ಭೆಟ್ಟಿಯಾಗಲು ವೈಟ್ ಹೌಸಿಗೆ ಒಬ್ಬ ಸೆನೇಟರ್ ಬಂದ, ಆಗ ಈ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ರೂಮಲ್ಲಿ ಕೂತು ತನ್ನ ಶೂಗಳ ಪಾಲಿಷ್ ಚಮಕಾಯಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಸೆನೇಟರಿಗೆ ಅದನ್ನು ನೋಡಿ ಬಹಳ ಆಶ್ಚರ್ಯವಾಯಿತು. ಅರೇ ಸರ್! ನಿಮ್ಮ ಶೂಗಳನ್ನು ನೀವೇ ಪಾಲಿಷ್ ಮಾಡುವುದೇ? ಎಂದು ಉದ್ಘರಿಸಿದ. 'ಹೌದು, ನೀನು ಯಾರ ಶೂಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಷ್ ಮಾಡುತ್ತೀ?' ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಕೆಣಕಿದರು.....

     'ಕತೆಯ ತಾತ್ಪರ್ಯವೆಂದರೆ ಯಾವುದೇ ಕೆಲಸವಿರಲಿ ಶೃದ್ಧೆಯಿಂದ ಮಾಡಬೇಕು, ಯಾವ ಕೆಲಸವನ್ನೂ ಹೀನೈಸಿಕೆಯಿಂದ ನೋಡಬಾರದು. ತಿಳಿಯಿತೇ'

     'ಆಪನೇ ತೋ ಬಡೀ ಅಚ್ಛೀ ಬಾತ್ ಬತಲಾಯೀ, ಆಪಕಾ ಧನ್ಯವಾದ್.' ಠಾಕುರಿಗೆ ಖುಷಿಯಾಯಿತು. ತಾನು ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಕೆಲಸದ ಕುರಿತು ಒಂದಿಬ್ಬರು ದೋಸ್ತಿಗಳು ತಮಾಷೆ ಮಾಡಿದ್ದುದರಿಂದ ಖಿನ್ನನಾಗಿದ್ದ, ಈಗ ಸರಿಯಾದ....

     'ಅಶೋಕ್, ಸ್ವಲ್ಪ ಬೋರ್ ಆಗುತ್ತಾ ಇದೆ, ಒಂದು ನಿನ್ನ ಪಸಂದೀಲಾ ಗಾನಾ ಹಾಡು ನೋಡುವ.....' ಆತನಿಗೂ ಉಮೇದು ಬಂತು, ಹಾಡಲಾರಂಭಿಸಿದ... 'ಆವಾಜ಼್ ದೇ, ಕಹಾಂ ಹೈ? ದುನಿಯಾ ಮೇರೀ ಜವಾಂ ಹೈ......'

     'ಇಲ್ಲಿ ಏನು ನಡೀತಾ ಉಂಟು ನಾಯಕರೇ?' ನಮ್ಮ ಡಿವಿಜನಲ್ ಮೆನೇಜರ್ - ಡಿಸೋಜಾ ಎಂದವರ ಹೆಸರಿರಬೇಕು - ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಆವಾಜು ಹಾಕಿದರು.

     'ನಾವು ಮೂವರೂ ಎದ್ದು ನಿಂತೆವು, 'ಸರ್ ಓಲ್ಡ್ ರಿಕಾರ್ಡ್ಸ್ ಸೆಗ್ರಿಗೇಷನ್ ಜಾತ್ತ ಆಸ್ಸ, ಚೆರಕೇಂಕ ಬೋರ್ ಜಾಯಿನಾಶೀಂ ಥೊಡೇಂ ಎಂಟರ್ ಟೇನ್ ಮೆಂಟ್...'

     'ಗುಡ್ ಗುಡ್, ಯೂ ಆರ್ ಡೂಯಿಂಗ್ ವೆಲ್.' ಮರುದಿನದ ಟಪಾಲಿನಲ್ಲಿ ಈತನ ಕರ್ತವ್ಯದಲ್ಲಿನ ತನ್ಮಯತೆ ಹಾಗೂ ನಿಷ್ಠೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿಸಿ ಡಿವಿಜನಲ್ ಆಫೀಸಿನಿಂದ ಒಂದು ಪ್ರಶಂಸಾಪತ್ರ ಠಾಕೂರ್ ಹೆಸರಲ್ಲಿ ಬಂತು. ಠಾಕುರನ ಖುಷಿಗೆ ಎಲ್ಲೆಯೇ ಇರಲಿಲ್ಲ...

     ಇದು ಯಾವುದೇ ಹಾಸ್ಯ, ವಿಡಂಬನೆಯ ಪ್ರಬಂಧವಲ್ಲ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಆತ ಕೀಳು ತಾನು ಮೇಲು, ಈ ಕೆಲಸ ತನಗೆ ಹೇಳಿಸಿದ್ದಲ್ಲ ಎಂಬ ತಾರತಮ್ಯ ಇರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಕೆಲಸ ಕೀಳು ಎಂದಾದರೆ ಅದು ಸಂಸ್ಥೆಯ ನಿಯಮಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಏಕೆ ಇರುತ್ತದೆ? ಯಾವುದೇ ಕೆಲಸ ಕೀಳಲ್ಲ, ಕೆಲಸ ತಪ್ಪಿಸಿ ತಿರುಗುವುದು ಅಲ್ಪತನ. ಹಾಗಾಗಿ ಈ ನೆನಪನ್ನು ಕೆದಕಿದ್ದೇನೆ.

   



   


   

     

ಮುಜುಗರ

ಕೆಮರಾ ಖರೀದಿ

 

     1972--ಒಂದೊಂದೇ ಮೆಟ್ಟಿಲು ಹತ್ತಿ ಐಡಿಯಲ್ ಸ್ಟೂಡಿಯೋ ಒಳಗೆ ಹೋಗಿ ನಿಂತೆ. ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮುಜುಗರ ಫೀಲ್ ಆಗುತ್ತಿತ್ತು. ಸ್ಟೂಡಿಯೋ ಯಜಮಾನರಾದ ನಾಯಕ್ ಮಾಮ ನನ್ನ ಆತ್ಮೀಯರು, ಹಾಗೂ ಸಜ್ಜನ ಮಿತ್ರರು.

     "ಕಿತ್ತೆ ಆಯಿಲೋ?"   (ಏನು ಬಂದದ್ದು?)

     "ಒಂದು ಕೆಮರ ಬೇಕಿತ್ತು."

     "ಏಕೆ? ಹಾರುತ್ತಿರುವ ಕೊಕ್ಕರೆ- ಕಾಗೆ, ಓಡುತ್ತಿರುವ ಮೋಡಗಳ ಫೋಟೋ ಹೊಡೀಲಿಕ್ಕಾ?"

     "ಹೌದು, ನಿಮಗೆ ಹೇಗೆ ಗೊತ್ತು?"

     "ನಿನ್ನ ಅಣ್ಣ ಸುಬ್ರಾಯ ನಾಯಕರು ಬಂದು ಕಾಗೆ-ಕೋಳಿಗಳ ಫಿಲ್ಮ್ ಕ್ಲೀನ್ ಮಾಡಿಸಿ ಡೆವಲಪ್ ಮಾಡಿ ಹೋಗಿದ್ದಾರೆ. ಈಗ ನಿನಗೆ ಉಮೇದು ಹುಟ್ಟಿದೆ, ಅಲ್ಲದೇ G S ಶೆಣೈಯವರ ಆರ್ಟ್ ಗ್ಯಾಲರಿ ಮತ್ತು ಇಲಸ್ಟ್ರೇಟೆಡ್ ವೀಕ್ಲಿಯಲ್ಲಿನ ಫೋಟೋ ಎಲ್ಲ ನೋಡಿ  ಭಾರೀ ಹುರುಪಿನಿಂದ ಬಂದಿದ್ದೀ. ಕೆಮರಾ ಸುಮ್ಮನೆ ಬರೂದಿಲ್ಲ. ಕೆಮರಾ ಆದ ಮೇಲೆ ರೀಲು ಹಾಕಬೇಕು, ಫಿಲ್ಮ್ ಕ್ಲೀನ್ ಮಾಡಿ ಡೆವಲಪ್ ಮಾಡಬೇಕು. ಮೇಲಾಗಿ ನೀನು ಹೊಡೆಯುವ ಕಾಗೆ ಕೋಳಿಗಳು ನೀನು ಹೇಳುವ ಹಾಗೆ ಕೇಳುವ ಗ್ಯಾರಂಟಿ ಇಲ್ಲ.

     "...."

     "ಮೇಲಾಗಿ ನಿನಗೆ ಸಂಬಳ ಇನ್ನೂರೈವತ್ತರ ಒಳಗೆ. ನಿನ್ನ ಖರ್ಚು ತಾಪತ್ರಯ ಕಳೆದು ನಿನ್ನ ಶೋಕಿಗೆಂದು ಕೆಮರ ತೆಕೊಂಡ್ರೆ ಭಾರಿ ಕಷ್ಟ ಉಂಟು. ನಿನಗೆ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಫೋಟೋ ಬೇಕು ಹೇಳು. ನೀನು ಆಶೆ ಪಟ್ಟ ಹಾಗೆ, ಇಲ್ಲವೇ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಬೆಟರ್, ಪಟ ತೆಗೆದು ಡೆವಲಪ್ ಮಾಡಿ ಕೊಡ್ತೇನೆ. ಆಗ್ತದಾ ನೋಡು."

     ನಾಯಕ್ ಮಾಮರು ಲೋಕವನ್ನು ಕಂಡವರು. ಮತ್ತು ಮೊದಲೇ ಹೇಳಿದಂತೆ ನನ್ನ ಹಿತೈಷಿಗಳು. ಆದರೆ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನ ಲೆಕ್ಕ ಬೇರೆಯದನ್ನೇ ಹೇಳುತ್ತಿತ್ತು. "ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದ್ರೆ ಅದು ನಾನು ತೆಗೆದ ಹಾಗೆ ಆಗೂದಿಲ್ಲ. ಮತ್ತು ಆ ಪಟಗಳಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಮೋಕೆ ಹುಟ್ಟೂದಿಲ್ಲ."

     "ನಿನ್ನ ಮಾತು ಸಮ. ಆದರೆ ಆಲೋಚನೆ ಮಾಡಿ ನೋಡು. ನೀನು ನನಗೆ ತಮ್ಮನ ಹಾಗೆ ಮತ್ತು ದೋಸ್ತಿ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ನಾನು ಹೇಳಿದ್ದು. ಕೆಮರಾ ಮಾರಿದ್ರೆ ನನಗೆ ಲಾಭವೇ. ಆದ್ರೆ ನಿನಗೆ ಗೊತ್ತಿರಲಿ ಅಂತ ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ."

     "ಸ್ವಲ್ಪ ದಿನ ಬಿಟ್ಟು ಬರುತ್ತೇನೆ." ಮೆಲ್ಲನೆ ಅಲ್ಲಿಂದ ಕಾಲುಕಿತ್ತೆ. ನಂತರ ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಆಶೆ ಮಾತ್ರ ಮನಸ್ಸಿಂದ ಹೋಗಲಿಲ್ಲ. ಒಂದು ಒಳ್ಳೆಯ ಕೆಮರಾ ತೆಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಒಂದಲ್ಲ ಒಂದು ದಿನ ಎಂಬ ಖಯಾಲು ಮನದ ಚಿಕ್ಕ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಕೊಂಡಿತು.

 

ಎಪ್ಪತ್ತನೇ ದಶಕದ ವರೆಗಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವರು ಬಡಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು. ತಕ್ಕಮಟ್ಟಿನ ಜೀವನಯಾಪನೆ ಮಾಡುವುದೇ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಸರ್ಕಸ್ ಆಗಿರುವ ಸಮಯ. ಎರಡು ಹೊತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬ  ಊಟ ಉಣಿಸಲು ಪರದಾಡುವ ಕುಟುಂಬಗಳ ರೇಷಿಯೋ ಅಧಿಕ. ಅಂತಿರುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಾನು ಕೆಮರಾ ಖರೀದಿಗೆ ಹೊರಟಿರುವುದು ನನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲೇ ಅಹಂಕಾರದ ಪರಮಾವಧಿ. ಆದರೂ ಮನುಷ್ಯ ಆಶೆಯ ಏಣಿ ಹುಟ್ಟಿಸಿಕೊಂಡು ಅದರ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳನ್ನು ಏರುವ ಹವಣಿಕೆಯಲ್ಲಿರುವುದು ಸಹಜವೇ. ನನ್ನ ಏಣಿಯ ಮೊದಲ ಮೆಟ್ಟಿಲು ಹೈಸ್ಕೂಲು ಕಲಿಯುವಾಗ ಬಣ್ಣ  ಬಣ್ಣದ ಚಪ್ಪಲಿ ಯದ್ದಾಗಿದ್ದರೆ ಎರಡನೇದ್ದು ಈ ಕೆಮರಾ ಖರೀದಿ. 'ಅದೆಲ್ಲ ನಮ್ಮಂತವರಿಗೆ ಹೇಳಿಸಿದ್ದಲ್ಲ, ಊರಲ್ಲಿ ಮರ್ಯಾದೆಯಿಂದ ದಿನ ದೂಡುವುದೇ ಕಷ್ಟವಾಗಿರುವಾಗ ಇಂಥದ್ದೆಲ್ಲ ನಿಮ್ಮ ಮಂಡೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಕ್ಕಿದ್ದಾದರೂ ಹೇಗೆ?' ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯ ಹಿತೈಷಿಗಳೊಬ್ಬರ ಆಶೀರ್ವಚನವೂ ಆಯಿತು.

     1984ರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಪ್ರಕಾಶ ಮನೆಯವರೆಲ್ಲರ ಫೋಟೋ ತೆಗೆದ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವೊಂದು ಚಿತ್ರಗಳು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ತಂಪನ್ನೆರೆಯುತ್ತಿವೆ. ಆಗ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಆಸೆಯ ಕಿಡಿ ಸಣ್ಣಗೆ ಹೊತ್ತಿ ನಂದಿತು.

     1985- ಡಿಸೆಂಬರ್ ಮಂಥ್ ದಿಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಅತಿಶಯವಾದ ಚಳಿ. ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಬೆಳಗಾಗುವುದು ತಡ, ನಾವು ಏಳುವುದೂ ತಡ. ಒಂದು ಮುಂಜಾನೆ ಬಹುಶಃ ಐದೂವರೆ ಇರಬಹುದು, ಬಾಗಿಲು ತಟ್ಟಿದ ಶಬ್ದವಾಯಿತು. 'ಕೌನ್ ಹೈ ಭಾಯ್' ಎಂದು ಎದ್ದು ಬಾಗಿಲು ತೆರೆದರೆ ಕತ್ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಫಕ್ಕನೆ ಏನೂ ತಿಳಿಯಲಿಲ್ಲ, ಎದುರು ನಿಂತ ಜನ ಸಹ ಮಾತಾಡುತ್ತಿಲ್ಲ!

     "ಅರೆ! ಪಾಂಡುರಂಗ! ನೀನೆಲ್ಲಿಂದ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾದೆ ಮಹರಾಯ! ಬಾ ಬಾ" ಒಳಗೆ ಕರೆದೆ.

 

    ಕೋರ್ಪೋರೇಷನ್ ಬೇಂಕಿನ ಚಂಡೀಗಡ ಬ್ರಾಂಚಿನಲ್ಲಿ ಅಸಿಸ್ಟೆಂಟ್ ಮೆನೆಜರ್-ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅದೇ ಶಹರದಲ್ಲಿ ಅಸಿಸ್ಟೆಂಟ್ ಜನರಲ್ ಮೆನೆಜರ್ ಆಗಿದ್ದವನು- ದಿಲ್ಲಿಗೆ ಕರ್ತವ್ಯ ನಿಮಿತ್ತ ಬಂದವನು ಸಿನಿಮಾಗಳಲ್ಲಿ ದೇವರು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾದಂತೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾದ. ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಬಹಳ ಖುಷಿಯಾಯಿತು. ಆತ ಒಳ್ಳೆಯ ಮಾತುಗಾರ, ಆಕರ್ಷಕ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ, ಹಸನ್ಮುಖಿ-ಒಬ್ಬ ಒಳ್ಳೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿರಬೇಕಾದ ಎಲ್ಲ ಗುಣಗಳೂ ಆತನಲ್ಲಿದ್ದವು. ಬೇಂಕು-ಮನೆ, ಮನೆ-ಬೇಂಕು ಎಂದು ದಿಲ್ಲಿ ಶಹರದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ನಾನು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಹಾಗಿದ್ದೆ. ಪಾಂಡುರಂಗ ಬಂದ ನಂತರ ಬಹಳ ಸುಧಾರಣೆಯಾಯಿತು. ಚಂಡೀಗಡ ತಿರುಗಾಡಲು ಬನ್ನಿ ಎಂದು ಆಮಂತ್ರಿಸಿದ.

     ಒಂದು ಸಂಜೆ ಹಾಗೆಯೇ ತಿರುಗಾಡುತ್ತ ಗೆಳೆಯ ಯಾಜಿಯವರಲ್ಲಿ ಹೋದೆ. ಯಥಾಪ್ರಕಾರ ಕಾಫೀ ತಿಂಡಿ ಆಯಿತು. ಬೇಂಕಿನ ಆಗುಹೋಗುಗಳ, ರಾಜಕೀಯದ, ಮಕ್ಕಳ ತುಂಟಾಟಗಳ ಕುರಿತು ಮಾತು ನಡೆಯಿತು. ಸಂಜೆ ಕಳೆದು ರಾತ್ರಿ ಆಗುತ್ತ ಬಂತು.

     "ನಾಯಕರೇ, ವಿಶೇಷ ವಿಚಾರವೇನಾದರೂ ಉಂಟಾ? ರಾತ್ರಿಯಾಗುತ್ತ ಬಂತು."

     ವಿಶೇಷ ಅಂತ ಏನೂ ಅಲ್ಲ, ನಿಮ್ಮದು ಎಲ್ಲಾದರೂ ಹೊರಗೆ ಪ್ರಯಾಣ ಹೋಗುವ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮು ಉಂಟಾ?"

     "ಇಲ್ಲ, ಏಕೆ?"

     "ನಮ್ಮದೊಂದು ಚಂಡೀಗಡ ಟ್ರಿಪ್ಪು ಇದೆ. ನಿಮ್ಮ ಕೆಮರ ಕೊಟ್ಟರೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಫೋಟೋ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಎನ್ನುವ ವಿಚಾರ ಇದೆ." ಕೇಳುವಾಗ ಮನಸ್ಸು ಬಹಳವೇ ಮುದುಡಿತು.

     "ಏನು ನಾಯಕರೆ, ಒಂದು ಕೆಮರಾ ಕೇಳಲಿಕ್ಕೆ ಸಂಜೆ ಐದೂವರೆಯಿಂದ ಇಷ್ಟು ಹೊತ್ತು ಕಾದದ್ದಾ? ದೋಸ್ತಿ ಬಳಿ ನೀವು ಇಷ್ಟು ದಾಕ್ಷಿಣ್ಯ ಮಾಡಿದ್ರೆ ಹೇಗೆ! ಮೊನ್ನೆ  ಮೊನ್ನೆ ನಾವೆಲ್ಲಾ ಫ್ಯಾಮಿಲಿ ಸಹಿತ ಕಾಶಿ ಹರಿದ್ವಾರ ಎಲ್ಲಾ ತಿರುಗಿ ಬಂದಾಗಿದೆ. ನಿಮ್ಮ ಎಲ್ಲಾ ಟ್ರಿಪ್ ಆದ ಮೇಲೆ ವಾಪಸ್ ಕೊಡಿ." ಒಳಗಿನಿಂದ ಕೆಮರಾ ತಂದು ಕೊಟ್ಟರು.

     "ನಮ್ಮದಲ್ಲದ ಐಟಮ್ ತಕ್ಕೊಳ್ಳಲು ತುಂಬ ಕಷ್ಟ ಆಗುತ್ತದೆ ಯಾಜಿಯವರೇ" ಎಂದು ಮನೆಗೆ ಬಂದೆ.

     "ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಾಣಸ್ನೇಹಿತ ನಾಯಕರ ಹತ್ರ ಕೆಮರ ಉಂಟಲ್ಲ, ಹಾಗಿರುವಾಗ ಯಾಜಿಯವರ ಬಳಿ ಯಾಕೆ ಹೋದದ್ದು?" ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನೆ ಬಂತು. ಅಮೆರಿಕದಿಂದ ಅವರ ಭಾವ ಹೊಸತ್ತು ಕೆಮರ ಕಳಿಸಿದ್ದರು. ಅದನ್ನು ಅವರೇ ಸರಿಯಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಿರಲಿಕ್ಕಿಲ್ಲ. ನಾನು ಕೇಳಿದರೆ ಹಿಂದೆ ಮುಂದೆ ನೋಡದೇ ತಗೆದುಕೊಟ್ಟಾರು. ಆದರೆ ಅದು ಅವರಿಗೆ ಸ್ಪೆಶಲ್ ಗಿಫ್ಟ್ ಆಗಿರುವಾಗ ನಾನು ಕೇಳುವುದು ಎಷ್ಟು ಸಮಂಜಸವಾದೀತು ಎಂದು ಅವರಲ್ಲಿ ಹೋಗಿರಲಿಲ್ಲ.

     ಸ್ವಂತದ ಕೆಮರಾ ಆಗಲಿಲ್ಲ. ಮನಸ್ಸು ಕೊರೆಯತೊಡಗಿತು."ನಾಯಕ್ ಸಾಬ್, ಹರ ಬಾತ್ ಪರ್ ಪೈಸೋಂ ಕಾ ಹಿಸಾಬ್ ನ ಲಗಾವೋ. ಏನಾದರೂ ಖರೀದಿ ಮಾಡಬೇಕಿದ್ದರೆ, ಆಚೆ ಈಚೆ, ಅವರ ಇವರ ಬಳಿ ಅದು ಇದು ಸಲಹೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಹೋಗಬೇಡಿ. ಸೀದಾ ಹೋಗಿ ಪರ್ಚೇಸ್ ಮಾಡಿಬಿಡಿ." ಪಿಗ್ಮಿ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ದೋಸ್ತಿಯೊಬ್ಬ ಸಲಹೆ ಕೊಟ್ಟ.

     "ಅದೂ ಸಹ ಸರೀನೇ. ನನಗೊಂದು ಒಳ್ಳೇ ಕ್ವಾಲಿಟಿಯ ಕೆಮರಾ ತಂದುಕೊಡು ಮಹರಾಯ.!!"

     ಕೊನೆಗೂ ಉತ್ತಮವಾದ ಕೆಮರವೊಂದು ಮನೆಗೆ ಬಂತು. ಕಾಗೆ, ಕೋಳಿ ಮತ್ತು ಕೊಕ್ಕರೆಗಳ ಫೋಟೋ ಸೆಷನ್ನಿಗೆ ಇನ್ನೂ ಸಮಯ ಒದಗಿ ಬಂದಿಲ್ಲ. ಗುಬ್ಬಿಗಳ ಸಂತಾನವೇ ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲಿದೆ.

     ಅತ್ಯಂತ ದುಃಖದ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ, ಸಮಸ್ತರ ಪ್ರಿಯನಾದ, ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಕೆಲಸಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಿಕ್ಕಿದ್ದ ಬಂಧು ಪಾಂಡುರಂಗ ನಮ್ಮನ್ನು ಅರ್ಧ ದಾರಿಯಲ್ಲೇ ಬಿಟ್ಟು ವಾಪಸು ಬಾರದಂತಹ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಪಯಣಿಸಿದ. ಈ ಪ್ರಬಂಧ ಅವನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತ.

ಕಚಗುಳಿ

     ಟೀನೇಜು ದಾಟಿ ಯುವಾವಸ್ಥೆಗೆ ಬಂದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಿಂಡಿಕೇಟು ಬೇಂಕು ಪಿ ಎಮ್ ಡಿ ಯಲ್ಲಿ ನೌಕರಿಯಾಯಿತು. ಶ್ರೀಯುತ ಕೇ. ಸೀ. ಪೈಯವರು ನಮ್ಮ ಬಾಸು. ಅವರನ್ನು ತಂಪು ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ನೆನೆಯಬೇಕು. ಅತ್ಯಂತ ಹೃದಯವಂತ ಹಿರಿಯರು. ಕೆಲಸ ತೆಗೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ ವಿಚಾರ ಬೇರೆ.

     ಆಗಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರಾಜೇಶ್ ಖನ್ನಾ ಸುಪರ್ ಸ್ಟಾರ್ ಮತ್ತು ಯುವಕರ ಆದರ್ಶ. ಯುವತಿಯರ ವಿಚಾರ ಇಲ್ಲಿ ಬರಿಯೂದಿಲ್ಲ. ನಾವೆಲ್ಲ ರಾ.ಖನ್ನಾ ಸ್ಟೈಲಿನ ದಪ್ಪ ಕಾಲರಿನ ಬುಷ್ ಶರಟು, ಕಾಲಿಗೆ 'ಟಕ್ ಟಕ್' ಎಂದು ಟಂಕಿಸುವ ಶೂಸು... ಆದಷ್ಟು ಮಟ್ಟಿಗೆ ರಾಜೇಶ ಖನ್ನಾ  ಇಂಪ್ರೆಶನ್ ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹೆಣಗುತ್ತಿದ್ದೆವು.. ಸಂಜೆ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಆಫೀಸಿನಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯರ ಲೇವಡಿ ತಮಾಷೆಗಳಿಗೆ ನಾವು ಹುಡುಗರು ಗ್ರಾಸವಾಗುತ್ತಿದ್ದೆವು. ನಮ್ಮಷ್ಟಕ್ಕೆ ನಾವು ಎಷ್ಟೇ ಫ್ಯಾಷನ್ ಮಾಡಿಕೊಂಡರೂ ಮೂಲತಃ ಹಳ್ಳಿ ಗಮಾರರೇ ಆಗಿದ್ದೆವು (ನಮಗೆ ಅದರ ಅರಿವಿರುತ್ತಿದ್ದಿಲ್ಲ)

     ಆಫೀಸಿನ ಕ್ರಮದಂತೆ ನಮ್ಮ ಡ್ಯೂಟಿ ರೊಟೇಷನ್ ಆಗಿ ನನ್ನ ಕೆಲಸವು ಬದಲಾಯಿತು. ಡ್ಯೂಟಿ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಸಮಯಪಾಲನೆಯಲ್ಲಿ ಬಾಸು ಏಕ್ ದಮ್ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟು. ಸ್ವತಃ ತಾವೇ ಕ್ಲಪ್ತ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಹಾಜರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರತ ರಾಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಡೀ ಹಾಲ್ ನಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಡಿಪಾರ್ಟ್ ಮೆಂಟು ಸಮಯಪಾಲನೆಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿ. ಯಾವುದೇ ತರಹದ ಉದಾಸೀನ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗೆ ಅವಕಾಶವಿದ್ದಿಲ್ಲ.. ಆಗಿನ ನನ್ನ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನನಗೆ ಇಂದಿಗೂ ಪ್ರೀತಿ, ಗೌರವ ಮತ್ತು ಹೆಮ್ಮೆಯಿದೆ !!

     

     ಸರ್ವೇಸಾಮಾನ್ಯ ಆಫೀಸುಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳಗಿನ ಒಂದೆರಡು ಘಂಟೆಗಳ ತನಕ ಎಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮತಮ್ಮ ಡ್ಯೂಟಿಯಲ್ಲಿ ಮಗ್ನರಾಗಿರುತ್ತಿದ್ದು, ಇಡೀ ಹಾಲ್ ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಲೈಬ್ರೇರಿಯಂತಹ ವಾತಾವರಣ ಇರುತ್ತದೆ. ಹತ್ತೂವರೆಯ ಚಾ ಸಪ್ಲೈ ಆದ ನಂತರ ರಿಲ್ಯಾಕ್ಸ್ ಮೂಡು ಬರುತ್ತದೆ.

     

     ಇಂತಿರುವ ಒಂದು ದಿನ ಹೆಬ್ರಿ ಕೇಶವ ನಾಯಕನಿಗೆ ಹೆಬ್ರಿಯಿಂದ ಮಣಿಪಾಲದ ಬಸ್ಸು ಮಿಸ್ಸಾಯಿತು! 1973ರಲ್ಲಿ ಬಸ್ಸುಗಳ ಫ್ರಿಕ್ವೆನ್ಸಿ ತುಂಬ ವಿರಳ. ನೆಕ್ಸ್ಟ್ ಬಸ್ಸಲ್ಲಿ ಹೊರಟೆ. ಆಫೀಸಿಗೆ ತಡವಾಗಿ ಹಾಜರಾಗುವ ಕಾರಣ ಏನೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು? ಅನೇಕ ಸಬೂಬುಗಳು ನೆನಪಿಗೆ ಬಂದವು, ಆದರೆ ಇವು ಯಾವುವೂ ಸ್ಥಿರವಾದುದಲ್ಲ ಮತ್ತು ಸುಮ್ಮನೆ ನಗೆಪಾಟಲಾಗುವ ವಿಲೆವಾರಿ ಆಗಬಹುದು... 

     ಮಣಿಪಾಲ ಬರುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ತಲೆ ಹನ್ನೆರಡಾಣೆ ಆಗಿತ್ತು. 

 

    ನಮ್ಮ ಸೆಕ್ಷನ್ನು ಹಾಲ್ ನ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿತ್ತು. ಮೊದಲೇ ಹೇಳಿದಂತೆ ಲೈಬ್ರೇರಿಯಂತಹ ಗಂಭೀರ ವಾತಾವರಣ.! ಕಾಲಿಗೆ ಹೈ ಹೀಲ್ಡ್ ಲೆದರ್ ಶೂ! ಎಂಟ್ರೇನ್ಸಿನಿಂದ ನಮ್ಮ ಸೆಕ್ಷನ್ ತಲಪುವ ವರೆಗೆ ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ಕೌಬಾಯ್ ಪಿಕ್ಚರಿನಲ್ಲಿ ವಿಲನ್ನಿನ ಕುದುರೆ ಖುರಪುಟದಂತೆ ಟಕಾಟಕ್ ಟಕಾಟಕ್ ಸೌಂಡು ಇಡೀ ಹಾಲ್ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸಿತು.. ಒಬ್ಬಿಬ್ಬ ಟೈಪಿಣಿಯವರ ಕಿಸಿಕಿಸಿ ನಗು ಪಿಸಿಪಿಸಿ ಕುಹಕಗಳು ನನ್ನ ಮುಜುಗರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದವು.

     'ಗುಡ್ ಮಾರ್ನಿಂಗ್ ಸರ್' ನನ್ನ ಮಾತು ನನಗೇ ಕೇಳಿಸಲಿಲ್ಲ.

      'ವ್ಹಾಟ್ ಗುಡ್ ಮಾರ್ನಿಂಗ್? ವಾಟೀಸ್ ದ ಟೈಮ್ ನೌ?' ಬಾಸ್ ಸ್ವಲ್ಪ ಗರಮ್ ಆದಂತೆ ಭಾಸವಾಯಿತು.

     'ತೇಂ ಫಸ್ಟ್ ಬಸ್ಸs ಮಿಸ್ ಜಾಲ್ಲೆಂ, ತಶ್ಶಿ ಜಾವ್ನು ಚಿಕೇ ಲೇಟ ಜಾಲ್ಲೆಂ' ಸತ್ಯವನ್ನೇ ನುಡಿದೆ, ಅವರ ಮುಖ ಸಡಲಿಸಲಿಲ್ಲ.

     'ಫಸ್ಟ ಬಸ್ಸು ಮಿಸ್ ಆಯ್ತವನಿಗೆ, ಹೆದರಿಕೆ ಇಲ್ಲ , ಟೈಮ ಕಿತ್ಲೆರೇ? ಲೇಟ ಆಯ್ತಂತೆ...'

     ನನಗೆ ಪೂರಾ ಹೆದರಿಕೆಯಾಯ್ತು. ಹೊರಗೆ ಗೆಳೆಯರು ನನ್ನ ಅವಸ್ಥೆಯ ಪೂರಾ ಮಜ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದುದು ಅನುಭವಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿತ್ತು.

     'ಇನ್ನು ಮೇಲೆ ಟೈಮಿಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಬರ್ತೇನೆ, ಖಂಡಿತಾ ತಪ್ಪೂದಿಲ್ಲ. ಇದರ ಮೊದಲು ನಾನು ಲೇಟಾಗಿ ಬಂದದ್ದೇ ಇಲ್ಲ.'

     'ಟೈಮಿಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಬರ್ತಾನೆ!! ಇವತ್ತು ಈಗದ್ದು ಎಂಥದು? ಎಷ್ಟು ಟೈಮ್ ಈಗ?' ಮುಖ ಇನ್ನೂ ಬಿಗಿಯಾಗೇ ಇತ್ತು.

     'ಟೈಮು ಒಂಭತ್ತೂ ಮುವತ್ತೇಳು, ನಾನು ಹೇಳಿದೆ ಅಲ್ಲವ , ಇನ್ನು ಮೇಲೆ ಪ್ರಾಂಪ್ಟ್ ಆಗಿ ಬರ್ತೇನೆ..'

     'ಒಂಭತ್ತೂ ಮುವತ್ತೇಳು ಹ್ಞುಂ.' ಎಂದವರೇ ತಮ್ಮ ಕಿಸೆಯಿಂದ ಮೂರೂ ಮುಕ್ಕಾಲಕ್ಕೆ ನಿಂತು ಹೋಗಿದ್ದ ವಾಚನ್ನು ತೆಗೆದು ಕೀ ಕೊಟ್ಟು ಟೈಮ್ ಸರಿ ಮಾಡಿ ಕೈಗೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ನನ್ನನ್ನು ನೋಡಿ ಘೊಳ್ಳನೇ ನಕ್ಕರು..

     "ತುಗ್ಗೆಲೇ ಟೈಮ್ ಕಿತ್ಲೆ ಮ್ಹೊಣು ನಿಮ್ಮಿಲೇರಿ ಗಾಂವಾ ನಾತ್ತಿಲೆ ಪೂರಾ ಕಾಣಿ ಸೂರು ಕೆಲ್ಲ್ ಮುರೇ.. ವ್ಹಸ ಕಾಮ್ ಪಳೇ..' ಇನ್ನೂ ನಗುತ್ತಲೇ ಇದ್ದರು.

     ನಾನು ಬಾಯಿಗೊಂದು ಕೈ ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ಇನ್ನೊಂದು ಕೈ  ಇಟ್ಟು ಮಂಗನಂತೆ ಹೊರಬಂದೆ....

ಬೆನ್ನು ನೋವೋ ರಕ್ಷಿತೋ ರಕ್ಷಿತಾಃ..

     ಕುಂದಾಪುರದಲ್ಲಿ ಮನೆ, ಕೊಲ್ಲೂರಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಂಚು. ಹಾಗಾಗಿ ಬ್ರಾಂಚಿಗೆ ಬೇಕಾಗಿರುವ ಏನಾದರೂ ಸ್ಟೇಷನರಿ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಪೇಟೆಯಲ್ಲಿ ಖರೀದಿಸಿ ಒಯ್ಯುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇತ್ತು. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಯಾರನ್ನಾದರೂ ಸ್ಪೆಷಲ್ಲಾಗಿ ಕಳುಹಿಸುವುದು ತಪ್ಪುತ್ತಿತ್ತು.

     'ಹೆಡ್ಡಾಫೀಸಿನಿಂದ ಕಳುಹಿಸಿದ ಸ್ಟೇಷನರಿ ಐಟಮ್ಮುಗಳ ಕಟ್ಟೊಂದು ಕುಂದಾಪುರ ಸೀ ಪೀ ಸೀ ಆಫೀಸಿನಲ್ಲಿ ಉಂಟು. ಈ ವೇಬಿಲ್ಲು ತಕ್ಕೊಂಡು ಹೋಗಿ, ನಾಳೆ ಬರುವಾಗ ಬಸ್ಸಲ್ಲಿ ಹಾಕಿ ತನ್ನಿ, ಆಗ್ಬಹುದಾ?' ಮೆನೆಜರರು ಹೇಳಿದಂತೆ ನೆಕ್ಸ್ಟ್ ಡೇ ಸೀ.ಪೀ.ಸೀ. ಆಫೀಸಿಗೆ ಹೋದೆ. ನಮ್ಮ ಸ್ಟೇಷನರಿಯ ಗಂಟು ಹೆಚ್ಚುಕಮ್ಮಿ 40 ಕಿಲೋಗಳ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟು ಇತ್ತು. ಅವರು ಅದನ್ನು ರಸ್ತೆಯ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿದರು. ಆ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಬಸ್ಸೂ ಬಂತು. ನಡೂರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಬಸ್ಸು ಹೆಚ್ಚು ಹೊತ್ತು ನಿಲ್ಲಸುವುದಿಲ್ಲ , ಮೇಲಾಗಿ ಕಂಡಕ್ಟರ್ ಸಹ ಬೇಗ ಬೇಗ ಎಂದು ಗಡಿಬಿಡಿ ಮಾಡಿದ ನಿಮಿತ್ತ ಬೆನ್ನು ಬಾಗಿಸಿ ಆ ಗಂಟನ್ನು ಎತ್ತಿದ್ದೇ ನೆನಪು , ಬೆನ್ನು ಮೂಳೆಯ ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಲಿಂಕು ಕಳಕ್ ಎಂದು ಮುರಿಯಿತೆಂದು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ನನ್ನ ಬೆನ್ನಿಗೇ ಗುರಿಯಿಟ್ಟು ಒಂದೇ ಸವನೆ ಸ್ವತಃ ಅರ್ಜುನನೇ ಐದಾರು ಬಾಣ ಬಿಟ್ಟಂತೆ ಸಳ್ಳನೆ ನೋವಿನ ಸೆಳೆತ, ಕಣ್ಣಿಂದ ದಳದಳನೆ ಕಣ್ಣೀರು, ಬೆಂಕಿಯಂತೆ ನೋವಿನ ಉರಿ ಎಲ್ಲವೂ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದವು. ಮೇಲಾಗಿ ಗಂಟು ಎತ್ತೂದು ಬಿಡಿ ನನ್ನ ಸೊಂಟ ನೇರ ಮಾಡಲಾಗದ ವ್ಯಥೆ, ನಾಚಿಕೆಗಳಿಂದಾಗಿ ನನ್ನ ಪಾಡು ತುಂಬ ಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಬಿತ್ತು. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಕರೊಬ್ಬರು ದಯೆತೋರಿ ನನಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು. ಬೇಂಕಿಗೆ ಬಂದೆ....

     ದಿನಗಳುರುಳಿದವು. ಈ ಎಪಿಸೋಡು ನಾನು ಮರೆತರೂ ನನ್ನ ಸೊಂಟ ಮಾತ್ರ ಮರೀಲಿಲ್ಲ. ಕಾಲ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮಳೆ-ಚಳಿಗಾಲಗಳಲ್ಲಿ ನೋವಿನ ಇರವನ್ನು ದೃಢಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತೀವ್ರ ಇತರೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ನೋವಿನ ಎಪಿಸೋಡುಗಳು ಸರ್ವೇ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಯಿತು.

     ಈ ಸಲದ ಪ್ರಸಂಗ ಮಾತ್ರ ಸೀರಿಯಸ್ ಗೆ ತಿರುಗಿ  ಸ್ಪೆಶಲಿಸ್ಟ್ ಅವರಿಗೆ ತೋರಿಸಿ, ಅದು ಎಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆ ಅಂತ ನಿಷ್ಕರ್ಷೆ ಮಾಡಿಯೇ ಬನ್ನಿ ಎಂದ ಕಾರಣ ಹಿಂದೆ ಭೇಟಿ ಕೊಟ್ಟು ತೃಪ್ತಿ ಇರುವ ಡಾಕ್ಟರ್ ಅವರ ಭೇಟಿಗಾಗಿ ಹೊರಟೆ. ಹೆಬ್ರಿಯಿಂದ ಉಡುಪಿಗೆ ಪೇಟ್ಳೆಯ ತರಹ ಒಂದರ ಹಿಂದೆ ಇನ್ನೊಂದು ಬಸ್ಸುಗಳಿವೆ. ಆದರೆ ನಮಗೆ ಅತೀ ಅರ್ಜೆಂಟು ಇರುವಾಗ (ಅದ್ಯಾವುದೋ ನಿಯಮದಂತೆ) ಈ ಸಲ ಬಸ್ಸು ಸ್ಟೇಂಡಲ್ಲಿ ಕಾದದ್ದೇ ಬಂತು... ಊಂಹುಂ... ಬಸ್ಸೇ ಇಲ್ಲ. ಒಬ್ಬಿಬ್ಬರು ದೂರ? ಎಂದು ವಿಚಾರಿಸಿಯೂ ಆಯಿತು....

     ನಾವು ಹಳಬರು ನಮ್ಮದೇ ಹಳೇ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳಿಗೆ ಕಟ್ಟು ಬಿದ್ದು ಅವುಗಳ ಪರಿಧಿಯಿಂದ ಅಷ್ಟು ಸುಲಭದಲ್ಲಿ ಹೊರಬರುವುದಿಲ್ಲ..ಈಗಿನವರಾದರೆ ಬಸ್ಸಿಳಿದ ಕೂಡಲೇ ಆಟೋ ಹಿಡಿದು ಹೋಗಿಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ನಾನೋ...ಸಿಟಿ ಬಸ್ಟೇಂಡಲ್ಲಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಹೋಗುವ ರೂಟಿನ ಬಸ್ಸಲ್ಲಿ ಕೂತೆ. ಏಳು ರುಪಾಯಲ್ಲಿ ಹೋಗುವ ಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ಮುವತ್ತೈದು ಏಕೆ ಕೊಡಬೇಕು? ಎನ್ನುವ ಧೋರಣೆ!! ಇರಲಿ.. ಆಸ್ಪತ್ರೆ ತಲಪಿ ರಿಜಿಸ್ಟ್ರೇಷನ್ ಮಾಡಿಸಿ ಡಾಕ್ಟರರ ರೂಮ್ ಗೆ ಬಂದಾಗ ನನ್ನ ಮುಂದೆ ಮೂರು ಮಂದಿ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದರು.

     ನನ್ನ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಕೇಳಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ ಎಕ್ಸ್ ರೇ ಮಾಡಿಸಿ ಸೂಕ್ತ ವಿವರಣೆ, ಮಾತ್ರೆಯ ಚೀಟು ಎಲ್ಲ ಬರೆದು ಕೊಟ್ಟು 'ಮೇಲೆ ಹೋಗಿ, ಯಾವ ಯಾವ ರೀತಿಯ ವ್ಯಾಯಾಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ತಿಳಿಸಿಕೊಡುತ್ತಾರೆ' ಎಂದು ಸಲಹೆ ಕೊಟ್ಟರು.

     ಮೇಲೆ ಹೋದರೆ ಫಿಜಿ಼ಯೋಥೆರಪಿಯ ಸ್ಟಾಫ್ ಊಟ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಈಗ ಲಂಚ್ ಟೈಮ್ ಸರ್, ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಯಬಹುದೇ?

     'ಹಾಗಾದರೆ ನಾನೂ ಊಟ ಮಾಡಿ ಬರುತ್ತೇನೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹೋಟೆಲ್ ಎಲ್ಲಿದೆ?'

     'ಇಲ್ಲೇ ಕೆಳಗೆ ಕ್ಯಾಂಟೀನು ಉಂಟು. ಅದಲ್ಲವಾದರೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲೇ ಹೊಸಾ ಹೋಟೆಲಿದೆ. ನಮ್ಮ ಲಂಚ್ ಅವರ್ 2.15ರ ತನಕ ಇದೆ.'

     ನಾನು ಊಟ ಮುಗಿಸಿ ಬಂದಾಗ ನನ್ನ ನೋವು ಶಮನಕ್ಕಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಐದಾರು ಅಭ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ಎರಡೆರಡು ಬಾರಿ ತಿಳಿಸಿದರು. 'ನೀವು ಬಾಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದರೆ ಸಾಲದು. ಅದರ ಪಾಂಪ್ಲೆಟ್ ಏನಾದರೂ ಇದ್ದರೆ ಕೊಡಿ, ಅನುಕೂಲವಾಗ್ತದೆ.'

     'ಉಂಟು ಸರ್, ಈಗ ಕೊಡ್ತೇನೆ.' ತನ್ನ ಫೈಲಲ್ಲಿ ಹುಡುಕಿದರೆ ಆಕೆಗದು ಸಿಗಲಿಲ್ಲ. 'ಸರ್ ಈಗ ಸಪರೇಟ್ ಡಯಾಗ್ರಾಂ ಎಲ್ಲ ಮಾಡಿ ಕೊಡುತ್ತೇನೆ, ಐದೇ ನಿಮಿಷ' ಎಂದು ನಾನು ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಬೇಕಾದ ವ್ಯಾಯಾಮಗಳ ಡೈಯಾಗ್ರಾಂ ಸಹಿತ ವಿವರಣೆಗಳಿರುವ ಚೀಟಿ ತಂದಳಾಕೆ.

     'ಶ್ಶೀ ಒಂದು ಡೈಯಾಗ್ರಾಮ್ ಬರೆದದ್ದು ಮಿಸ್ಟೀಕಾಯ್ತು. ಬೇರೆ ಬರೆಯುತ್ತೇನೆ.' ಸರಸರನೆ ಚಿತ್ರ ಬರೆಯ ತೊಡಗಿದಳು.

     'ನಿಮಗೆ ಕೆ.ಕೆ.ಹೆಬ್ಬಾರ್ ಗೊತ್ತುಂಟಾ? ಅವರ ಹಾಗೇ ಚಿತ್ರ ಬರೀತೀರಲ್ಲ!! ಗುಡ್ ಗುಡ್.'

     'ಹೌದಾ ಅಂಕಲ್!!' ಆಕೆಗೆ ಖುಷಿಯಾಯಿತು. ಆದರೆ ಕೆ.ಕೆ.ಹೆಬ್ಬಾರ್ ಯಾರೆಂಬುದು ಆಕೆಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ...

     'ಇಷ್ಟು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಪೇಷನ್ಸಿನಿಂದ ವಿವರಿಸಿದಿರಿ. ಭಾಳ ಖುಷಿಯಾಯಿತು. ಅರ್ಧ ಸೊಂಟನೋವು ಇಲ್ಲೇ ಗುಣ ಆಯಿತು. ನಿಮ್ಮ ಹೆಸರೇನಮ್ಮ?'

     'ರಕ್ಷಿತಾ.'

     'ಧರ್ಮೋ ರಕ್ಷಿತೋ ರಕ್ಷಿತಃ' ಎಂದವಳ ದೋಸ್ತಿ ನಕ್ಕಳು.

     'ಬೆನ್ನು ನೋವೋ ರಕ್ಷಿತಾ ರಕ್ಷಿತಃ' ಎಂದೆ.

     ಮೂವರೂ ಘೊಳ್ಳನೆ ನಕ್ಕೆವು......

ನಾಸ್ಟಾಲ್ಜಿಯಾ .....

ಜಿ. ನರಸಿಂಹ ನಾಯಕರು

 

     ನಾವೆಲ್ಲ ಅರುವತ್ತು ಎಪ್ಪತ್ತರ ದಶಕಗಳ ಮಂದಿ. ಅರುವತ್ತು ಹದಿಹರೆಯದ ದಶಕವಾದರೆ ಎಪ್ಪತ್ತರದ್ದು ಯವ್ವನದ ಕಾಲ. ನನ್ನದು ಆಗ ಕೊಂಚ ದಾಕ್ಷಿಣ್ಯದ ಸ್ವಭಾವ. ಊರೂ ಸಣ್ಣದು. ಹೆಬ್ರಿ ಗ್ರಾಮವೆಂದರೆ ಗ್ರಾಮವೇ!! ಕುಗ್ರಾಮವಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಪೇಟೆಯ ದರ್ಜೆಗೇರಿರಲಿಲ್ಲ. ಆಗಿನ ಕಾಲವೂ ಕಷ್ಟದ್ದಾಗಿತ್ತು. ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಹೊಟ್ಟೆಪಾಡಿನದ್ದೇ ಚಿಂತೆ. ಮೇಲಾಗಿ ನಾವು ಏಳು ಮಂದಿ ಗೋಣಗಳು ಒಬ್ಬಳು ತಂಗಿ. ನಾಲ್ಕು ಜನರೆದುರು ಮುಖಕ್ಕೆ ಮುಖ ಕೊಟ್ಟು ಅಥವಾ ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣಿಟ್ಟು ಮಾತುಕತೆ ವ್ಯವಹಾರ ನಡೆಸುವ ಚಾಕಚಕ್ಯತೆ ನನ್ನಲ್ಲಿ ಬಂದಿರಲಿಲ್ಲ ನಾನು ಸ್ವಲ್ಪ ಮೊದ್ದು ಸ್ವಭಾವದಂವ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಇಷ್ಟೆಲ್ಲ ವಿವರಣೆ. ಇರಲಿ....

     ಇಂತಿರುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನನಗೆ ದೇವರು ಹಾಗೂ ಮಾನ್ಯ ಕೆ.ಕೆ.ಪೈಯವರ ಕೃಪೆಯಿಂದಾಗಿ ಸಿಂಡಿಕೇಟಿನಲ್ಲಿ ಜಾಬು ಆಯಿತು. ಊರವರಿಗೆಲ್ಲ ಭಾರಿ ಖುಷಿ. 'ದೇವೂ ಪುತ್ತಾಕ ಸಿಂಡಿಕೇಟಾ ಕಾಮ್ ಜಾಲ್ಲೆಂ ಖೈಂ. ಆಸ್ಸೋಂ, ಬರೇಂ ಜಾಲ್ಲೆ.' ಎಂದು ಹಿರಿಯರಾದಿಯಾಗಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಂತೋಷ. ಪ್ರಿಮೈಸಸ್ ಡಿಪಾರ್ಟಮೆಂಟಲ್ಲಿ ಫರ್ನಿಚರ್ ಸೆಕ್ಷನಲ್ಲಿ ಕೂಡು ಎಂದರು, ಹೋಗಿ ಕೂತೆ. ಏನು ಮಾಡೂದೆಂದು ತಿಳೀಲಿಲ್ಲ , ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮತಮ್ಮ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಮಗ್ನರು. ಎದುರು ಕುಳಿತಿದ್ದ ಇಕನಾಮಿಕ್ಸ್ ಡಿಪಾರ್ಟಮೆಂಟಿನ ಟೈಪಿಸ್ಟ್ ನನ್ನ ಪರಿಚಯ ಕೇಳಿದರು. ಏನೋ ಗುಣುಗುಣು ಗೊಣಗಿದೆ. ನನ್ನ ಗೊಣಗಾಟ ಅವರಿಗೆ ಸಮ್ಮತವಾಗಲಿಲ್ಲವೋ ಏನೋ 'ಏಕ ನಿಮ್ಮಿಲೇರೀ ಆನ್ಯೇಕ ಉಲ್ಲೈತಾ' ಎಂದು ಮುಖ ತಿರುಗಿಸಿ ತಮ್ಮ ಕೆಲಸ ಮುಂದುವರೆಸಿದರು. ಪಕ್ಕದ ಸೀಟಿನಲ್ಲಿನ ಲಲನಾಮಣಿ ಕಿಸಕ್ಕೆಂದು ನಕ್ಕಳು. ನನಗೆ ಕೊಂಚ ಮುಜುಗರವಾಯಿತು. 

 

       ಹನ್ನೊಂದರ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಶ್ರೀ ನಾರಾಯಣ ಗಡಿಯಾರ್  'ನನ್ನ ಗುರುತ ಆಗ್ತದೋ, ಸರೀ ನೋಡು.' ಎಂದು ಹತ್ತಿರ ಕೂತರು.

     'ಹೌದು, ಕೇ ಪೀ ಟಿ ಮಂಗಳೂರಲ್ಲಿ ನೀವು ನನ್ನ ಸೀನಿಯರ್ ಆಗಿದ್ದಿರಿ. ನೀವು ಫೈನಲ್ ಈಯರ್, ನಾನು ಫಸ್ಟ್ ಈಯರ್ ಸ್ಟೂಡೆಂಟ್ ಆಗಿದ್ದೆ.'

      ಕರೆಕ್ಟ್, ಈಗ ನೋಡು, ಕೆಲವು ಫೈಲು ಇಟ್ಟಿರುತ್ತೇನೆ, ಬ್ರಾಂಚುಗಳಿಂದ ತಮಗೆ ಬೇಕಾಗಿರುವ ಫರ್ನಿಚರ್-ಟೇಬಲ್, ಖುರ್ಚಿ ಮುಂತಾದವುಗಳ- ಬೇಡಿಕೆ ನಮಗೆ ಕಳಿಸ್ತಾರೆ. ನಾವು ಅವರಿಗೆ ಸಾಂಕ್ಷನ್ ಬರೆದು ಕಳಿಸಬೇಕು..... ನೀನು ಇವತ್ತು ಈ ಫೈಲು ಗಳನ್ನು ಓದು, ಮೆಲ್ಲ ಮೆಲ್ಲ ಅರ್ಥ ಆಗ್ತದೆ. ವೆಲ್ ಕಮ್ ಟು ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಫೇಮಿಲಿ'. ನನಗೆ ಕೊಂಚ ಉಮೇದು ಬಂತು. ಫೈಲು ಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ ಓದಲಾರಂಭಿಸಿದೆ, ಏನೂ ಅರ್ಥ ಆಗಲಿಲ್ಲ. ಇರಲಿ ಎಂದು ಓದುತ್ತಾ ಕೂತೆ. ಹನ್ನೊಂದೂಮುಕ್ಕಾಲರ ಹೊತ್ತಿಗೆ 'ಬಾ ಮಹರಾಯ, ಒಂದೊಂದು ಚಾ ಹಾಕಿ ಬರುವ' ಎಂದು ಕೇಂಟೀನಿಗೆ ಕರಕೊಂಡು ಹೋದರು.

     ನಾನು ಖುರ್ಚಿಯಲ್ಲಿ ಕೂತು ಫೈಲು ಓದುವದು, ಸಂಜೆ ಆರೂಕಾಲರ ಸೀ ಎಮ್ ಟಿ ಯಲ್ಲಿ ಹೆಬ್ರಿಗೆ ಮರಳುವುದು. ನನ್ನ ಸೆಕ್ಷನ್ನಿನ ಗೆಳೆಯ, ಆಫೀಸರ್ ಮತ್ತು ಗಡಿಯಾರ ಮೂರು ಜನರ ಬಳಿ ಮಾತಾಡುವುದು ಅದೂ ಅವರು ಮಾತಾಡಿಸಿದರೆ ಮಾತ್ರ , ಅಷ್ಟೇ, ಇದು ದಿನಚರಿ. 'ನಮ್ಮ ಆಫೀಸಿಗೆ ಒಂದು ಮಗು ಬಂದಿದೆ, ಮೂಗಲ್ಲಿ ಬೆರಳು ಹಾಕಿದರೆ ಕಚ್ಚಲಿಕ್ಕೆ ಸಹ ಬರೂದಿಲ್ಲ,' ಪಕ್ಕದ ಟೈಪಿಣಿಯರು ನಗುತ್ತಿದ್ದರು.

     ಹದಿನೈದು ದಿನಗಳ ಬಳಿಕ ಅಂದರೆ ಮಾರ್ಚ್ 1971ರ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಬಿರುಗಾಳಿ ಬೀಸಿತು. ಡಿಪಾರ್ಟಮೆಂಟಿಗೆ ಹೊಸಬ ರೊಬ್ಬರ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಯಿತು. G.ನರಸಿಂಹ ನಾಯಕ್. ನನಗಿಂತ 4 ವರ್ಷ ದೊಡ್ಡವರು. ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ರಿಪೋರ್ಟು ಮಾಡಿದ ಅರ್ಧಘಂಟೆಯೊಳಗಾಗಿ ಎಲ್ಲರ ಬಳಿ ಹೋಗಿ ಪರಿಚಯ ಹೇಳಿಕೊಂಡು ಮಾತನಾಡಿಸಿ ದೋಸ್ತಿ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡಿ ಆಯಿತು. ನನ್ನ ಬಳಿಯೂ ಬಂದು ಮಾತನಾಡಿಸಿ ಹೋದರು.

       ನಾಯಕರದು ಅತ್ಯಂತ ಸರಳ ಪ್ರೀತಿಭರಿತ ಆಕರ್ಷಕ ಸ್ವಭಾವ. ಕುಷಾಲು ಮಾತುಗಳು ಸ್ವಲ್ಪ ಜಾಸ್ತಿ. ನನಗೆ ಅವರ ಸಾಂಗತ್ಯ ಬಹಳವೇ ಹಿಡಿಸಿತು. 'ಏನು ಮಹರಾಯ ಗುಮ್ಮನ ಹಾಗೆ ಕೂತಿರ್ತಿ? ಅವರಿವರ ಬಳಿ ಮಾತಾಡಲು ಕಲಿ. Be open and friendly....' 

     ಗೆಳೆಯರ ಲೈನಿನಲ್ಲಿ ನಾಯಕರು ಎದೂರು ಇರುವವರು. ನಮ್ಮದು ಆಗ ಯವ್ವನದ ದಿನಗಳು. ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಸರಿಯಾದ ಹುಚ್ಚು ಬಿಚ್ಚು ಮನಸ್ಸುಗಳಿದ್ದವು. ಮೇರೆಗಳಿಲ್ಲದ ಮಾತುಗಳು ಅಂತೆಯೇ ಕಪಟಗಳಿಲ್ಲದ ಪ್ರೀತಿ, ಗೆಳೆತನ ನಾಯಕರಿಂದ ಕಲೀಬೇಕು. ಅವರ ಮಾತುಗಾರಿಕೆ, ಸ್ನೇಹಿತರನ್ನು ಗಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪರಿ, ನಗುಮುಖದ ವ್ಯವಹಾರ ಮುಂತಾದವುಗಳಿಗೆ ಪೂರಕವಾದ ಸೆಕ್ಷನ್ನೇ ಅವರಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿತು. 'ಹೆಡ್ ಆಫೀಸು ಮೇಂಟೈನೆನ್ಸ್.' ಎಷ್ಟೇ ಕುಸಾಲು ಬಿಸಾಲು ಇದ್ದರೂ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಶೃದ್ಧೆ ಇದ್ದುದರಿಂದ ಜನ ಎಲ್ಲಾ ಮಂದಿಯ ಡಾರ್ಲಿಂಗ್ ಆಗಿದ್ದರು. 

 

     ಛೇರ್ಮನ್ ಪೈಯವರು ಡ್ಯೂಟಿ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟು. ತಾವೇ ಸ್ವತಃ ವಿರಾಮವಿಲ್ಲದೇ ದುಡಿಯುತ್ತಿದ್ದರು, ಹಾಗಾಗಿ ಹೆಡ್ ಆಫೀಸಿನ ಸ್ಟಾಫ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಆಲಸ್ಯವನ್ನು ಸಹಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅನವಶ್ಯಕ ತಪ್ಪು ತೊಂದರೆಗಳಾದರೆ ಮುಖ ಮೂತಿ ನೋಡದೇ ನೀರಿಳಿಸಿಬಿಡುತ್ತಿದ್ದರು.

     'ಏನು ನಾಯಕರು ಸ್ವಲ್ಪ ಚಪ್ಪೆ ಇದ್ದೀರಿ ಇವತ್ತು?'

     'ಅಲ್ಲ ಮಹರಾಯ ಛೆಯರ್ ಮೇನ್ ರಿಗೆ ಆರಾಮವಿಲ್ಲವೊ ಅಂತ ಯೋಚನೆಯಾಗಿದೆ?'

     'ಏಕೆ?'

     'ಟೂರ್ ಮುಗಿಸಿ ಬಂದು ನಾಲ್ಕು ದಿನ ಆಗಿವೆ. ಇನ್ನೂ ನನಗೆ ಕಾಲ್ ಬಂದಿಲ್ಲ!!'

     ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಛೇರ್ಮನ್ ರ ಅಟೆಂಡರ್ ಗಡಬಡಿಸಿ ಬಂದು 'ನಾಯಕರೆ ನಾಯಕರೇ ಛೇರ್ಮನ್ ಕರೀತಾರೆ, ಬೇಗ ಬನ್ನಿ, ಕಂಡಾಪಟ್ಟೆ ಸಿಟ್ಟಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಕೆಂಪಕೆಂಪು ಆಗಿದ್ದಾರೆ!! ನಡೀರಿ ನಡೀರಿ.'

 

     'ಅಯ್ಯಬ್ಬ! ಈಗ ಸರಿಯಾಯಿತು ನೋಡು, ನೀನು ಹೋಗು ಮಾರಾಯ! ನಾನು ಬರ್ತೇನೆ.....' ಮೇಲೆ ಮೂರನೇ ಮಾಳಿಗೆಗೆ ಹೋಗಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ (ನಾಲ್ಕು ದಿನಗಳ ಕೋಟಾ) ಉಗಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದು ಕೂತರು. 'ನಿನ್ನೆಯಿಂದ ಮೋಷನ್ನೇ ಸರಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ , ಈಗ ಸರಿಯಾಯ್ತು ನೋಡು!!'......ಹೆಡ್ಡಾಫೀಸಿನಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಡ್ಯೂಟಿಯ ಸ್ಟೈಲೇ ಹಾಗೆ.

 

     ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಜಾಬ್ ರೊಟೇಷನ್ ನಲ್ಲಿ ಅವರ ಡ್ಯೂಟಿ ನನ್ನ ಪಾಲಿಗೆ ಬಂತು. ಆಗ ಮಾನ್ಯ ಪೈಯವರು ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಪರಿ, ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟು ಮತ್ತು ಶೃದ್ಧೆಯಿಂದ ನಿಭಾಯಿಸುವ ಸ್ಟೈಲು. ಇವೆಲ್ಲವನ್ನು ಹತ್ತಿರದಿಂದ ನೋಡಿದ್ದೇನೆ..!! ಅಷ್ಟು ಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷ ಆಡಳಿತಗಾರರಾಗಿದ್ದರೂ ಬೇಂಕಿನ ಹಾಗೂ ತನ್ನ ಸಿಬಂದಿ ಸಹಯೋಗಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಅವರ ಪ್ರೀತಿ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲು ಶಬ್ದ ಸಾಲದು.

     ನನ್ನ ಮತ್ತು ನಾಯಕರ ಸುಮಾರು ನಲವತ್ತೈದು ವರ್ಷಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಮಿಕ್ಕಿದ ಸ್ನೇಹ ದೋಸ್ತಿ ಸಂಬಂಧ. ಇವತ್ತಿಗೂ ನಿತ್ಯ ನೂತನ........

Opposition Parties and Democracy

See the difference between opposition party at Vajpayee's time and today.  Do you find?

Some history not to be forgotten

“If India pokes its nose in Pakistan, US will not keep its trap shut. India will be taught a lesson”
- Richard Nixon.

“India regards America as a friend. Not a boss. India is capable of writing its own destiny. We know and are aware how to deal with each one according to circumstances”
- Indira Gandhi

The year was 1971 and the month November.
Indian Prime Minister Indira Gandhi articulated these exact words sitting with the U.S. President Richard Nixon in the White House, while maintaining an eye-to-eye contact.
The said event was narrated by the then Secretary of State and NSA, Henry Kissinger in his autobiography.

That was the day when the Indo-U.S. joint media address was cancelled by Indira Gandhi who walked away from the White House in her own inimitable style.

Kissinger, while ushering Indira Gandhi into her car, had commented, "Madam Prime Minister, don't you feel you could have been a little more patient with the President".
Indira ji replied, "Thank you, Mr. Secretary, for your valuable suggestion.
Being a developing country, we have our backbones straight - & enough to fight the atrocities. We shall prove that days are gone to rule any nation far from thousands of miles”

Thereafter.. as soon as the Air India Boeing touched the Palam runway in Delhi, Indira Gandhi summoned the leader of opposition, Atal Behari Vajpayee to her residence immediately.

Post an hour of discussion behind closed doors, Vajpayee was seen hurrying back. It was thereafter known that Atal Ji would be representing India at the United Nations.

Donald Paul of BBC had jumped in with a question to Vajpayee, "Indira ji regards you as a staunch critic. In spite of that, are u sure you'd be at the United Nations shouting your throat (voice) out in favour of the Incumbent Government?”

Vajpayee had a repartee.. "A rose adorns a garden, so does a Lily. Each is beset with the idea that they are individually the most beautiful. When the garden falls in a crisis, it's no secret that the guarden has to safeguard its beauty as one. I have come today to save the garden. This is called Indian Democracy."

The resultant history is all known to us.
America sent 270 paton tanks to Pakistan. They called the world media to demonstrate that these tanks were produced under exclusive technology, and are/were thus indestructible. The intention was very clear. This was a warning signal to the rest of the world that no one should help India.

America did not stop here.
Burma-Shell the only U.S. company supplying oil to India, was told to stop. They were sternly told by U.S. not to deal with India anymore.

India's history thereafter was only about fighting back.
Indira Gandhi's incisive diplomacy ensured oil came in from Ukraine.

A battle that lasted just a day destroyed these  270 paton tanks. The destroyed  tanks were brought into India for demonstration. The hot deserts of Rajasthan still stands as a witness where U.S. pride was decimated.

A war that lasted eighteen days thereafter culminated into capturing 1.5 lakhs POWs from Pakistan. 
Mujibar Rahman was released from Lahore Jail.

The month was March - Indira Gandhi recognized Bangladesh as an independent nation in the Indian Parliament.

Vajpayee praised Indira Gandhi profusely for the great achievement and victory.

These events had a packet of long lasting manifested fallouts.

—India's own oil company, viz. Indian Oil came into being.
—India expressed itself as a nation of strength in the eyes of the world.
—India led the Non-Aligned Movement (NAM) from the front.
Its leadership was unquestioned.

Times and events of such strength did get submerged into the great depths of yore.

Truthful history till date remains as a baton.

India has treaded fifty years hence. There is a sense of tiredness.

Democracy finds itself lonely as a word in the lexicon.
The opposition is no longer part of democracy anymore.
The voices, if not in toe, are regarded as voices of evil.

Chitra why did you pay my hotel bill

The ticket collector came in and started checking people's tickets. Suddenly, he looked in my direction and asked, 'What about your ticket?'

'Not you, madam, the girl hiding below your berth. Hey, come out, where is your ticket?' Someone was sitting below my berth. When the collector yelled at her, the girl came out of hiding.

She was thin, dark, scared and looked like she had been crying profusely. She must have been about 13 or 14 years old. She had uncombed hair and was dressed in a torn skirt and blouse. She was trembling and folded both her hands. The collector started forcibly pulling her out from the compartment. Suddenly, I had a strange feeling. I stood up and called out to the collector. 'Sir, I will pay for her ticket,' I said.

Then he looked at me and said, 'Madam, if you give her ten rupees, she will be much happier with that than with the ticket.'

I did not listen to him. I told the collector to give me a ticket to the last destination, Bangalore, so that the girl could get down wherever she wanted.

Slowly, she started talking. She told me that her name was Chitra. She lived in a village near Bidar. Her father was a coolie and she had lost her mother at birth. Her father had remarried and had two sons with her stepmother. But a few months ago, her father died. Her stepmother started beating her often and did not give her food. She did not have anybody to support her so she left home in search of something better.

By this time, the train had reached Bangalore. I said goodbye to Chitra and got down from the train. My driver came and picked up my bags. I felt someone watching me. When I turned back, Chitra was standing there and looking at me with sad eyes. But there was nothing more that I could do. I had paid her ticket out of compassion but I had never thought that she was going to be my responsibility!

I told her to get into my car. My driver looked at the girl curiously. I told him to take us to my friend Ram's place. Ram ran separate shelter homes for boys and girls. We at the Infosys Foundation supported him financially. I thought Chitra could stay there for some time and then we could talk about her future.

Ram suggested that Chitra could go to a high school nearby. I said that I would sponsor her expenses. I left the shelter knowing that Chitra had found a home and a new direction in her life.

I always enquired about Chitra's well-being over the phone. She was studying well and her progress was good.. I offered to sponsor her college studies if she wanted to continue studying. But she said, 'No, Akka. I have talked to my friends and made up my mind. I would do my diploma in computer science so that I can immediately get a job after 3 years.' She wanted to become economically independent as soon as possible.  

Chitra obtained her diploma & got a job in a software company as an assistant testing engineer. When she got her first salary, she came to my office with a sari and a box of sweets.

One day, I got a call from Chitra. She was very happy. 'Akka, my company is sending me to USA! I wanted to meet you and take your blessings but you are not here in Bangalore.'

Years passed. Occasionally, I received an e-mail from Chitra. She was doing very well in her career. She was posted across several cities in USA and was enjoying life. I silently prayed that she should always be happy wherever she was.

Years later, I was invited to deliver a lecture in San Francisco for Kannada Koota, an organization where families who speak Kannada meet and organize events. The lecture was in a convention hall of a hotel and I decided to stay at the same hotel. After the lecture, I was planning to leave for the airport. When I checked out of the hotel room and went to the reception counter to pay the bill, the receptionist said, 'Ma'am, you don't need to pay us anything. The lady over there has already settled your bill. She must know you pretty well.' I turned around and found Chitra there.

She was standing with a young white man and wore a beautiful sari. She was looking very pretty with short hair. Her dark eyes were beaming with happiness and pride. As soon as she saw me, she gave me a brilliant smile, hugged me and touched my feet. I was overwhelmed with joy and did not know what to say. I was very happy to see the way things had turned out for Chitra. 

But I came back to my original question. 'Chitra, why did you pay my hotel bill? That is not right.' Suddenly sobbing, she hugged me and said, 'Because you paid for my ticket from Bombay to Bangalore!'

(Excerpted from Mrs. Sudha Murty's 'The Day I Stopped Drinking Milk’ )

I thank Smt. Sudha Murthy for this beautiful thought....Hknayak